بازار خودرو در جاده لغزان سیاست؛ بازگشت ترس و تردید

پیشرانه – بازار خودرو دوباره وارد جاده لغزان سیاست شده است؛ جایی که توقف موقت تبادل آتش، فعلا نمی تواند ترس از بازگشت درگیری را از میان ببرد. نتیجه، بازاری است که نه جرأت خرید دارد، نه انگیزه فروش و نه توان تصمیم‌گیری برای آینده.
به گزارش پایگاه خبری پیشرانه ، بازار خودرو در حالی با امید و آرزو در انتظار توافق پایدار بود که حالا آنچه می خواست معکوس شده است. دوباره به تمام جوانب از دریچه تردید نگاه می کند. مسأله ای که می تواند بازهم زیر و بم بازار را با رکود بیشتر همراه کند.

نااطمینانی؛ دشمن شماره یک بازار

در اقتصاد، همیشه جنگ نیست که بازارها را به هم می‌ریزد؛ گاهی تنها احتمال جنگ، به همان اندازه مخرب عمل می‌کند. امروز نیز اگرچه تبادل آتش میان ایران و آمریکا فعلاً متوقف شده، اما موضع‌گیری‌های متقابل و تهدیدهای ادامه‌دار، فضای نااطمینانی را زنده نگه داشته است. بازار خودرو نیز بیش از هر بازار دیگری به این فضای مبهم واکنش نشان می‌دهد.
خریدار نمی‌داند امروز بخرد یا فردا. فروشنده مطمئن نیست قیمت فعلی را حفظ کند یا منتظر جهش بعدی بماند. واردکننده نمی‌تواند درباره سفارش‌های آینده تصمیم بگیرد و تولیدکننده نیز در برآورد هزینه‌ها با علامت سؤال‌های بزرگی روبه‌روست. حاصل چنین وضعیتی، کاهش معاملات و افزایش رفتارهای هیجانی است.

خبر به جای منطق در بازار خودرو

سال‌هاست بازار خودرو ایران از منطق اقتصادی فاصله گرفته و به بازاری تبدیل شده که بیش از عرضه و تقاضا، از اخبار سیاسی فرمان می‌گیرد. هر خبر مثبت، موجی از انتظار برای کاهش قیمت ایجاد می‌کند و هر خبر منفی، ترس از افزایش قیمت را به بازار تزریق می‌کند.
این وابستگی بیمارگونه، محصول یک روز و یک دولت نیست. نتیجه سال‌ها سیاست‌گذاری ناپایدار، قیمت‌گذاری دستوری، محدودیت واردات، انحصار تولید و بی‌ثباتی اقتصاد کلان است. در چنین بازاری حتی اگر هیچ موشکی شلیک نشود، تنها انتشار یک خبر درباره احتمال تشدید تنش کافی است تا تصمیم‌گیری متوقف شود.

هزینه‌ای که محاسبه نمی شود

بزرگ‌ترین خسارت نااطمینانی، الزاماً افزایش قیمت نیست؛ بلکه فلج شدن تصمیم‌گیری اقتصادی است. سرمایه‌گذار، تولیدکننده، قطعه‌ساز، نمایشگاه‌دار و مصرف‌کننده همگی وارد حالت انتظار می‌شوند. سرمایه از گردش می‌ایستد و بازار به جای حرکت، در سکون فرو می‌رود.
این همان هزینه پنهانی است که معمولاً در آمارهای رسمی دیده نمی‌شود. کاهش حجم معاملات، افت سرمایه‌گذاری، افزایش هزینه تأمین مالی و رشد رفتارهای سفته‌بازانه، پیامدهای طبیعی اقتصادی هستند که آینده آن هر روز با یک خبر سیاسی بازنویسی می‌شود.

سیاست؛ فرمان را از اقتصاد گرفته است

مشکل بازار خودرو فقط احتمال بازگشت درگیری نیست؛ مشکل اصلی آن است که اقتصاد ایران هنوز نتوانسته خود را از وابستگی شدید به تحولات سیاسی رها کند. تا زمانی که سرنوشت نرخ ارز، تجارت خارجی، واردات خودرو، تأمین قطعات و حتی انتظارات تورمی به اخبار سیاست خارجی گره خورده باشد، هر تنش جدید می‌تواند بازار را دوباره از مسیر خارج کند.
بازار خودرو بیش از آنکه به اصلاحات صنعتی نیاز داشته باشد، به ثبات و قابلیت پیش‌بینی نیاز دارد. اقتصادی که هر روز با یک خبر سیاسی تغییر جهت می‌دهد، نه برای تولیدکننده قابل برنامه‌ریزی است و نه برای مصرف‌کننده قابل اعتماد.
امروز اگرچه صدای انفجارها خاموش شده، اما صدای نااطمینانی همچنان در بازار خودرو شنیده می‌شود. تا زمانی که این سایه از سر اقتصاد برداشته نشود، ترس و تردید همچنان فرمان بازار را در دست خواهند داشت و خودرو، بیش از آنکه کالایی اقتصادی باشد، به آینه‌ای از بی‌ثباتی سیاست تبدیل خواهد شد.