تحریریه پیشرانه 
اگر در حال خرید یا فروش خودرو هستید احتمالا اصطلاح «کد سخا» یا «احراز محل سکونت» به گوشتان خورده است.
از سال ۱۴۰۲ به بعد، پلیس راهور دیگر مدارک کاغذی اثبات سکونت را در محل تعویض پلاک نمیپذیرد و کل این فرایند باید پیش از مراجعه حضوری، در سامانه سخا و بهصورت آنلاین انجام شده باشد. در این مطلب، تمام مراحل ثبتنام، احراز نشانی توسط پست، ثبت ملک در سامانه املاک و اسکان، هزینههای بهروز و پاسخ سوالاتی که معمولا کاربران در همین مسیر گیر میکنند را بهصورت کامل و شفاف توضیح میدهیم.
اگر پیشتر یک بار احراز سکونت کردهاید و در حال خرید خودروی دیگری هستید، لازم نیست دوباره از صفر شروع کنید؛ کافی است در بخش «احراز اطلاعات فردی و آدرس» وضعیت خود را بررسی کنید. اگر سطح تایید شما «تایید توسط پست» یا «تایید راهور» یا «احراز شده» با رنگ سبز باشد، همچنان معتبر است. فقط دقت کنید که سطح «تایید راهور» تنها تا یک سال پس از آخرین تعویض پلاک اعتبار دارد و پس از آن باید دوباره این فرایند را طی کنید.
مدارک لازم برای دریافت کد سخا
پیش از شروع، این موارد را آماده داشته باشید تا در میانهی کار معطل نشوید:
- کارت ملی معتبر (خوانا و در تاریخ اعتبار)
- شماره موبایل به نام خودتان و منطبق با کد ملی
- کد پستی دقیق محل سکونت
- یکی از مدارک اثبات سکونت (برای مواردی که تایید سیستمی کافی نباشد که این موارد معمولا اصلا لازم نیست):
- سند مالکیت منزل به نام مالک خودرو (در صورت بهنام همسر بودن، همراه با سند ازدواج)
- اجارهنامه معتبر به نام مالک خودرو یا والدین (در صورت سکونت با والدین)
- جواز کسب معتبر به نام مالک خودرو
- گواهی اشتغال به تحصیل فرزندان همراه با آدرس محل سکونت والدین (تاییدشده توسط آموزشوپرورش)
- معرفینامه محل خدمت برای کارکنان دولت و نیروهای مسلح
- دفترچه تامین اجتماعی معتبر همراه با قبض برق یا گاز اخیر
- در صورت انجام کار توسط وکیل: وکالتنامه رسمی صادرشده از دفاتر اسناد رسمی یا دادگستری
مرحله اول: ثبتنام در سامانه سخا
اگر پیشتر در سامانه سخا حساب کاربری ندارید، ابتدا باید ثبتنام کنید:
- وارد نشانی sakha.epolice.ir شوید.
- روی گزینه «ثبتنام» بزنید (اگر قبلا ثبت نام نکرده اید).
- کد ملی و کد امنیتی تصویر را وارد کرده و ادامه دهید.
- شماره موبایلی که دقیقا به نام خودتان و مطابق کد ملی ثبت شده را وارد و تایید کنید.
- یک رمز عبور انتخاب و آن را دو بار تکرار کنید.
- کد پیامکشده به موبایل خود را در فیلد آخر وارد کرده و ثبتنام را نهایی کنید.
پس از این مرحله وارد پنل کاربری سامانه سخا خواهید شد.
مرحله دوم: احراز محل سکونت در سامانه سخا
- از نوار ابزار سمت راست پنل، روی «احراز اطلاعات فردی و آدرس» کلیک کنید.
- گزینه «احراز نشانی جهت خرید وسیله نقلیه» را انتخاب کنید. سامانه بلافاصله وضعیت فعلی تایید آدرس شما را نمایش میدهد.
- اگر وضعیت شما «تایید خوداظهاری» باشد، همانجا کافی است آدرس محل سکونت را تایید کنید و میتوانید مستقیما به مرحله «احراز املاک» بروید.
- اگر وضعیت شما نیاز به «تایید توسط پست» دارد، ابتدا کد پستی و آدرس نمایش دادهشده را با دقت بررسی کنید. اگر با محل سکونت واقعیتان مطابقت داشت، روی گزینه «احراز نشانی از طریق پست» بزنید تا به سامانه احراز نشانی شرکت ملی پست منتقل شوید.
مرحله سوم: احراز نشانی از طریق سامانه پست
- در سامانه احراز نشانی پست، شماره موبایل و کد امنیتی را وارد و وارد حساب شوید.
- اطلاعات هویتی خود شامل نوع شخصیت (حقیقی/حقوقی)، جنسیت، نام و نامخانوادگی، شماره ملی و کد پستی را با دقت ثبت کنید. حتما همان کد پستیای را وارد کنید که در سامانه سخا استفاده کردهاید؛ مغایرت در این مرحله شایعترین دلیل رد شدن درخواست است.
- از منوی کشویی سازمان، گزینه «پلیس راهنمایی و رانندگی (راهور)» را انتخاب کنید.
- روی «ثبت درخواست» بزنید.
- هزینهی اعلامشده را پرداخت کنید تا کد رهگیری برای شما پیامک شود. این کد را حتما نگه دارید؛ مامور پست هنگام مراجعه آن را از شما میخواهد.
طی معمولا ۲۴ تا ۴۸ ساعت آینده، مامور پست به آدرس اعلامی مراجعه میکند و با دریافت کد رهگیری، صحت سکونت شما را تایید میکند. برای پیگیری لحظهای وضعیت درخواست، میتوانید به نشانی ehraz.post.ir/tracking مراجعه کنید. پس از تایید نهایی، با بازگشت به سامانه سخا و کلیک روی «استعلام وضعیت آدرس»، رنگ آدرس شما به سبز و وضعیت به «تایید شده توسط پست» تغییر میکند.
نکته: تا زمانی که آدرس شما قرمز یا زرد است، فقط بخش «احراز سکونت برای تعویض پلاک» غیرفعال است؛ سایر خدمات سامانه سخا همچنان در دسترس شما خواهد بود.
مرحله چهارم: تکمیل احراز ملک در سامانه املاک و اسکان
این بخش، جدیدترین و کمتر شناختهشدهترین مرحلهی فرایند است و اخیرا بهعنوان مرحلهی الزامی به احراز سکونت برای تعویض پلاک اضافه شده. اگر این مرحله را انجام ندهید، حتی با داشتن آدرس تاییدشده در سخا، امکان دریافت نوبت تعویض پلاک را نخواهید داشت.
- وارد سامانه املاک و اسکان به نشانی amlak.mrud.ir شوید.
- نوع اقامتگاه خود را مشخص کنید:
- اگر مالک ملک هستید، گزینه «ثبت اقامتگاه همراه با اطلاعات مالکیت» را انتخاب کنید.
- اگر مستاجر یا ساکن غیرمالک هستید، گزینه «ثبت سریع اقامتگاه» مناسب شماست.
- اطلاعات خواستهشده را با دقت تکمیل کنید:
- کد پستی (باید دقیقا با کد پستی ثبتشده در سخا و سامانه پست یکسان باشد)
- اطلاعات سند
- اطلاعات مالکیت
- اطلاعات ملک
- اطلاعات اقامت
- اطلاعات قبوض
- پس از ثبت، فرایند تایید هویت معمولا یک تا دو روز کاری زمان میبرد.
هزینه ثبت نام سامانه سخا در سال ۱۴۰۵
هزینهی اصلی این فرایند، همان هزینهی خدمات احراز نشانی است که در زمان ثبت درخواست در سامانه پست پرداخت میشود و در سال ۱۴۰۵ چیزی در حدود ۱۰۹ هزار تومان است. این رقم بر اساس نرخنامهی مصوب شرکت ملی پست ممکن است در طول سال و بسته به منطقه یا نوع بستهی درخواستی اندکی تغییر کند، بنابراین بهتر است مبلغ نهایی را در همان لحظهی پرداخت، داخل سامانه پست بررسی کنید.
توجه داشته باشید این هزینه، فقط بخشی از هزینهی کلی تعویض پلاک است. مالیات نقلوانتقال، عوارض شهرداری، بیمه شخص ثالث و هزینهی خود تعویض پلاک، جداگانه و در روز مراجعه به مرکز تعویض پلاک محاسبه و دریافت میشود.
کد سخا چیست و چرا برای تعویض پلاک لازم است؟
سخا مخفف «سامانه خدمات انتظامی» است؛ سامانهای الکترونیکی متعلق به پلیس راهور ناجا به نشانی sakha.epolice.ir که در دوران کرونا راهاندازی شد تا مراجعات حضوری به مراکز انتظامی کاهش یابد. امروز اما نقش آن بسیار پررنگتر شده و عملا به دروازهی اصلی احراز هویت و نشانی برای بسیاری از خدمات راهور تبدیل شده است.
چه کسانی باید در سامانه سخا احراز سکونت کنند؟
بر خلاف تصور رایج، این کار فقط مخصوص تعویض پلاک نیست. ثبتنام در سامانه سخا و احراز نشانی برای موارد زیر هم الزامی یا کاربردی است:
- خرید خودرو صفر از طریق سامانه یکپارچه (سایپا، ایرانخودرو و سایر خودروسازان)
- خریدار خودرو دست دوم، پیش از دریافت نوبت تعویض پلاک
- استعلام و پرداخت خلافی خودرو
- خدمات مربوط به مشمولان نظام وظیفه
- نوبتدهی معاینه فنی و دریافت گواهینامه المثنی
- دریافت گذرنامه خروج از کشور
اشتباهات رایج کاربران در سامانه سخا
- عدم تطابق کد پستی: وارد کردن کد پستی متفاوت در سخا، سامانه پست و سامانه املاک و اسکان، شایعترین دلیل معلق ماندن یا رد شدن درخواست است.
- شماره موبایل ثبتشده به نام شخص دیگر: سامانههای سخا و پست، شماره موبایل را با کد ملی تطبیق میدهند؛ استفاده از خط شخص دیگر معمولا باعث خطا میشود.
- نادیده گرفتن مرحله املاک و اسکان: بسیاری از کاربران فکر میکنند تایید آدرس در سخا برای گرفتن نوبت کافی است و از تکمیل amlak.mrud.ir غافل میشوند.
- عدم آمادگی هنگام مراجعه مامور پست: اگر در ساعت اعلامی در آدرس حضور نداشته باشید، باید دوباره برای هماهنگی جدید اقدام کنید و فرایند از نو طولانی میشود.
سوالات متداول
آیا احراز سکونت برای دریافت کد سخا الزامی است؟ بله. برای دریافت نوبت تعویض پلاک، احراز محل سکونت توسط پلیس راهور از طریق سامانه سخا الزامی است و بدون آن امکان ثبت نوبت وجود ندارد.
هزینه دریافت کد سخا در ۱۴۰۵ چقدر است؟ هزینهی احراز نشانی از طریق پست در سال ۱۴۰۵ در حدود ۱۰۹ هزار تومان است. این مبلغ جدا از هزینههای مالیات، عوارض و خود تعویض پلاک محاسبه میشود.
آیا با داشتن کد سخا میتوان فورا به مرکز تعویض پلاک مراجعه کرد؟ خیر. پس از دریافت تاییدیه آدرس، ابتدا باید احراز ملک در سامانه املاک و اسکان تکمیل شود و سپس برای دریافت نوبت تعویض پلاک اقدام کنید.
آیا احراز سکونت قبلی برای خرید خودروی جدید هم معتبر است؟ اگر سطح تایید شما «تایید توسط پست» یا «تایید راهور» باشد و بیش از یک سال از آخرین تعویض پلاک نگذشته باشد، نیازی به تکرار فرایند نیست.
اگر آدرس در سامانه سخا قرمز یا زرد بماند چه باید کرد؟ باید در همان صفحهی ویرایش آدرس، گزینهی «احراز نشانی از طریق پست» را بزنید و مراحل ثبت درخواست و پرداخت را در سامانه پست تکمیل کنید تا وضعیت به سبز تغییر یابد.
آیا امکان انجام این کار توسط وکیل یا نماینده وجود دارد؟ بله، مشروط بر اینکه وکالتنامهی رسمی از دفاتر اسناد رسمی یا دادگستری ارائه شود.
مطالب ویژه شما
نظر شما چیست؟