تحریریه پیشرانه 
پیشرانه – پلیس راهور تهران در تازهترین طرح خود، خودروهای دودزا را حتی با وجود داشتن معاینه فنی معتبر متوقف و گواهی آنها را بهصورت آنلاین باطل میکند؛ تصمیمی که اگرچه برخورد با آلایندگی را جدیتر میکند، اما یک پرسش اساسی را هم پیش میکشد: اعتبار معاینه فنی دقیقاً تا کجاست؟
به گزارش پایگاه خبری پیشرانه ، پلیس راهور تهران بزرگ اعلام کرده است که از ۱۴ شهریور، طرح سهروزه برخورد با خودروهای دودزا، فاقد معاینه فنی و دارای نقص فنی مؤثر اجرا میشود. در این طرح، داشتن برگه معاینه فنی بهتنهایی مانع برخورد پلیس نخواهد بود و اگر خودرویی در معابر دودزا تشخیص داده شود، معاینه فنی آن در محل و بهصورت آنلاین ابطال خواهد شد.
حتی دامنه برخورد فقط به دودزایی محدود نیست؛ نقصهای فنی و تجهیزاتی مانند مشکلات روشنایی، ترمز، شیشه، تغییر ارتفاع، شیشه دودی غیراستاندارد، آلودگی صوتی و برخی تغییرات خارج از استاندارد نیز میتواند به ابطال معاینه فنی منجر شود.
از سوی دیگر، برای خودروهای متخلف ثبت ۳ تا ۶ نمره منفی نیز پیشبینی شده است.
با این حال یک تناقض بزرگ باقی میماند.اصل برخورد با خودروهای دودزا قابل دفاع است؛ هیچ خودرویی نباید صرفاً به استناد یک برگه، مجوز آلوده کردن هوای شهر را دریافت کند. اما تصمیم جدید راهور یک تناقض جدی را آشکار میکند.
اگر خودرویی معاینه فنی معتبر دارد اما در خیابان دودزا است، ایراد دقیقاً کجاست؟
اگر مشکل از خودروست، چرا با وجود عبور از فرآیند معاینه فنی، گواهی برای آن صادر شده است؟ و اگر خودرو پس از دریافت معاینه فنی دچار نقص شده، آیا نباید سازوکاری برای پایش مستمر آلایندگی وجود داشته باشد؟
این پرسشها اهمیت زیادی دارند؛ چراکه برخورد صرفاً با مالک خودرو میتواند سادهترین بخش ماجرا باشد، در حالی که ریشه مشکل ممکن است در کیفیت تعمیرات، قطعات مصرفی، فرسودگی خودرو یا حتی فرآیند کنترل و صدور معاینه فنی باشد.
جریمه بیشتر؛ آلودگی کمتر؟
این نخستین بار نیست که پلیس سراغ ابطال معاینه فنی خودروهای دودزا میرود. در سالهای گذشته نیز چنین طرحهایی اجرا شده و حتی در سال ۱۴۰۴ بیش از ۶۱۴ هزار خودروی دودزا در تهران اعمال قانون و بیش از ۳۴۰۰ فقره معاینه فنی ابطال شده بود.
بنابراین مسئله فقط شدت برخورد نیست؛ مسئله این است که چرا با وجود سالها جریمه، توقیف و ابطال معاینه فنی، خودروهای دودزا همچنان در خیابانهای تهران حضور دارند؟
اگر خودرو پس از پرداخت جریمه دوباره به خیابان بازگردد، نقص فنی آن برطرف نشود و چند ماه بعد مجدداً دودزا شود، نتیجه چیزی جز یک دور باطل نخواهد بود.
فرسودهها؛ متهمان اصلی یا قربانیان سیاستگذاری؟
بخش قابل توجهی از خودروهای آلاینده، محصول فرسودگی، استهلاک و ناتوانی مالک در تأمین هزینه تعمیرات اساسی هستند. در چنین شرایطی نمیتوان انتظار داشت صرفاً با افزایش جریمه، مسئله حل شود.
خودرویی که موتور آن فرسوده است یا سیستم کنترل آلایندگی آن از کار افتاده، بیش از جریمه به راهکار نوسازی و اسقاط نیاز دارد. در مقابل، اگر خودروی نسبتاً جدید به دلیل نقص قطعه یا تعمیر غیراصولی دودزا شده باشد، باید سراغ زنجیره خدمات پس از فروش، کیفیت قطعات و تعمیرگاهها رفت.
طرح ضربتی راهور میتواند یک پیام روشن داشته باشد: معاینه فنی چک سفیدامضا نیست. اما اگر قرار است این سیاست واقعاً به کاهش آلودگی هوا منجر شود، نباید تمام مسئولیت بر دوش راننده گذاشته شود.
دود خودرو فقط یک تخلف رانندگی نیست؛ نشانهای از یک زنجیره معیوب در صنعت خودرو، تعمیر و نگهداری، معاینه فنی، نوسازی ناوگان و سیاستگذاری است. اگر قرار باشد هر بار فقط دود خودرو دیده و مالک جریمه شود، ممکن است جیب راننده سبکتر شود، اما هوای تهران الزاماً پاکتر نخواهد شد.
مطالب ویژه شما
نظر شما چیست؟