تحریریه پیشرانه 
پیشرانه – یک نشان و چند نشانی فرناز علیزاده؛ مراسم «امینالضرب» با تاخیری ششماهه برگزیدگانش را شناخت. به گفته رئیس اتاق بازرگانی تهران، قرار بود دورهمی هرساله فعالان بخش خصوصی اسفندماه سال گذشته برگزار شود، اما حمله نظامی به کشورمان اجازه برگزاری این آیین را در موعد مقرر نداد و بعد از آن نیز تبعات جنگ، تردیدهایی درباره کموکیف مراسم به دنبال داشت. آنگونه که متولیان مراسم اعلام کردند، نخست تقدیر از ایستادگی بخش خصوصی در دوران جنگ و دوم، پاسداشت تابآوری بنگاههای اقتصادی در دوره جنگ و پس از آن، برگزارکنندگان را به این جمعبندی میرساند که نشان امینالضرب امسال به کارآفرینانی اهدا شود که اجازه ندادند زنجیره تامین کالاهای اساسی کشور در ماههای اخیر دچار اختلال شود و مردم برای تامین کالاهای ضروری با مشکل مواجه شوند. یکی از برگزیدگان نشان امینالضرب امسال، «حمید کشاورز»، از بنیانگذاران شرکت قطعهسازی کروز بود که از یک دهه پیش بهعنوان سهامدار ارشد گروه بهمن، هدایت این مجموعه خودروسازی را به عهده دارد و از میانه زمستان سال ۱۴۰۳ نیز به عنوان نماینده صاحبان اکثریت سهامداران «ایران خودرو» در ریلگذاری و راهبری بزرگترین خودروساز کشور ایفای نقش میکند. • اما چرا صنعت خودروسازی از سوی داوران و برگزارکنندگان مراسم امینالضرب شایسته توجه ویژه در سال جنگ بود؟
بر اساس گزارشهای رسمی، صنعت خودروسازی در کشور یک زنجیره اشتغال دستکم یک میلیون نفری دارد. نمایندگیهای رسمی فروش، نمایندگیهای رسمی خدمات پس از فروش، فروشگاههای قطعات یدکی و اسپرت، نمایشگاههای فروش خودرو، تعمیرگاههای مجاز، شرکتهای لیزینگ، تعمیرگاههای متفرقه، شرکتهای بیمه، مراکز اسقاط و بازیافت، بازار خودرو دست دوم، جایگاههای سوخت، لجستیک حملونقل، کرایه خودرو و حملونقل شهری تنها بخشی از صنایع پاییندستی خودروسازی است. کروز، بهمن و ایرانخودرو جزو گروههای عظیم صنعتی هستند که توانستند تا امروز نیروی شاغل در این مجموعهها که به گفته حمید کشاورز حدود ۹۰ هزار نفر است را حفظ کنند.
بمباران صنایع کلیدی و زیرساختی نظیر پتروشیمی، فولادسازی، تولید آلومینیوم و … بهمعنای اختلال در زنجیره تامین داخلی بود که با محاصره دریایی و اختلال در زنجیره تامین خارجی همراه شد. آنگونه که حمید کشاورز در مراسم روز خبرنگار در میانه مرداد اعلام کرد، فقط شرایط ویژهای که بر نقلوانتقال دریایی حاکم است باعث شده هزینه حملونقل هر کانتینر از نزدیک ۱۵۰۰ دلار به ۱۹ هزار دلار برسد و هزینه تمامشده خودرو را بالا ببرد. با این حال سه مجموعه کروز، بهمن و ایرانخودرو کماکان تولید را در اولویت قرار دادهاند؛ حتی اگر با تحمیل زیان یا کاهش بهرهوری و افت تیراژ همراه باشد.
جنگ و تبعات آن تنها دشواری تولید خودرو و زنجیره تامینش در یک سال و نیم گذشته نبود؛ انفجار بندر شهید رجایی، ناترازی انرژی، تکنرخیشدن ارز و ناآرامیهای دیماه و بلاتکلیفی چندین ماهه بازار از جمله چالشهای بر سر راه واحدهای تولیدی و صنعتی بودند که کروز، بهمن و ایران خودرو نیز از آن مصون نماند.
اگرچه دو حمله نظامی به کشور در فاصله ۹ ماه و آتشبس شکننده بعد از حملات نظامی تولید خودرو در کشور را بیش از ۱۹ درصد کاهش داد، اما ایران خودرو توانست با تولید ۵۶۶ هزار دستگاه از یک میلیون خودروی تولیدی هم رشد تولید ۴ درصدی را ثبت کند و هم با تولید به اندازه شش خودروساز بزرگ کشور اجازه سقوط تولید خودرو در سال جنگ را ندهد. تولیدی که اجازه نداد بازار، تعادل شکنندهاش را از دست بدهد. گروه بهمن نیز بعد از ایران خودرو جزو معدود خودروسازیهایی بود که ۱۰ درصد رشد تولید ثبت کرد.
جاده مخصوص کرج، یکی از نقاط هدف حملات نظامی امریکا و رژیم صهیونیستی در جنگ ۴۰ روزه بود. با این حال خدمات امدادی، تامین قطعات یدکی و مصرفی خودروها از سوی ایران خودرو و گروه بهمن حتی یک روز متوقف نشد. بر اساس آمار اعلامی از سوی آبیپوشان جاده مخصوص، بیش از ۱۸ هزار دستگاه خودرو در جنگ ۱۲روزه و نزدیک ۲۰هزار دستگاه در جنگ ۴۰ روزه به مشتریان تحویل داده شد. به این فهرست میتوان آمار و اطلاعات دیگری اضافه کرد؛ از کاهش تعهدات معوق ایرانخودرو گرفته تا افزایش سهم خودروهای تجاری گروه بهمن. از دشواری تامین مواد اولیه برای کروزی که روزانه ۴ میلیون و ۵۰۰هزار قطعه میسازد تا تلاش برای تبدیلشدن ایرانخودرو به تویوتای ایران در دشوارترین شرایط اقتصادی.
اما آنچه فراتر از این اعداد خشک و رسمی به چشم میآید، اراده کارآفرینان و سرمایهگذاران ایران در ماههایی است که ورود به بازار دلالی و واسطهگری صرفه مالی فردی بیشتر از تولید دارد و تعدیل نیروها، با انبوهی از استدلالهای منطقی و اقتصادی پشتیبانی میشود؛ کما اینکه واحدهای تولیدی و صنعتی بزرگتر و کوچکتر از ایران خودرو، بهمن و کروز ناچار شدند برای کاهش هزینهها همچنین کاهش سفارشها، فروش و درآمد عذر بخشی از نیروی انسانی خود را بخواهند.
از این منظر، مهمترین سخنان حمید کشاورز نه روی سن تالار وحدت در مراسم اعطای تندیس امینالضرب، بلکه دو هفته پیشتر در حاشیه مراسم روز خبرنگار در نیمه مردادماه مطرح شد. زمانی که دوربین رسانهها برای نخستینبار شاهد اظهارات مهم یکی از ستونهای صنعت خودروسازی با این جملات بود: «شعار ما بعد از جنگ حفظ تولید برای حفظ اشتغال بود. چون از دست رفتن تولید یعنی بیشتر از ۷۰۰هزار نفر مستقیم و چند میلیون نفر غیر مستقیم شغلشان را از دست خواهند داد. شما امروز و در این شرایط اقتصادی چگونه میتوانید به نانآور خانواده بگویید از فردا کار ندارید. او با این گرانی چکار میخواهد بکند؟»
مطالب ویژه شما
نظر شما چیست؟