بازار خودرو ایران در تیررس فرمان تازه ترامپ

پیشرانه – جمعه شب برابر ۱۷ بهمن ۱۴۰۴، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، فرمانی اجرایی امضاء کرد که تهدید به اعمال تعرفه‌ای ۲۵ درصدی بر کشورها و شرکت‌هایی می‌کند که با ایران تجارت داشته باشند . اقدامی که می‌توان آن را حمله‌ای بی‌سابقه و مستقیم به بازار خودرو ایران و زنجیره‌های تأمین جهانی نیز توصیف کرد.
به گزارش پایگاه خبری پیشرانه ، این فرمان به صراحت اعلام کرده است که هر کشوری که با ایران مراودات اقتصادی داشته باشد، برای تمامی روابط تجاری خود با ایالات متحده به‌طور خودکار ۲۵ درصد تعرفه گمرکی اضافی پرداخت خواهد کرد. این سیاست، فراتر از تحریم مستقیم ایران، ابزاری برای فشار ثانویه است که اقتصاد ایران و شرکای تجاری آن را هدف قرار می‌دهد و هرگونه تعامل اقتصادی با ایران را با هزینه‌ای سنگین همراه می‌کند.
پیامدهای این اقدام برای بازار خودرو ایران بسیار جدی است. خودروسازی ایران در سال‌های اخیر به شدت به واردات قطعات و فناوری خارجی وابسته بوده و بسیاری از شرکت‌های خارجی در زنجیره تأمین آن حضور دارند. با اعمال تعرفه‌های ۲۵ درصدی، هزینه تولید و واردات به‌شدت افزایش خواهد یافت و بسیاری از شرکت‌های اروپایی و آسیایی ممکن است از سرمایه‌گذاری یا ادامه همکاری با ایران منصرف شوند، وضعیتی که می‌تواند کاهش تولید و افزایش قیمت خودرو در بازار داخلی را به دنبال داشته باشد.
این تصمیم همچنین تنش‌های تجاری جهانی را تشدید می‌کند. تعرفه‌های جدید می‌توانند قیمت خودروها و قطعات را در سطح جهان افزایش دهند و به اختلال در زنجیره‌های تأمین بین‌المللی خودروسازی منجر شوند. کشورهای صادرکننده خودرو مانند آلمان، ژاپن و کره جنوبی نیز تحت فشار خواهند بود تا راهبردهای خود را بازبینی کنند و از آسیب‌های اقتصادی پیشگیری نمایند.
از منظر سیاسی، این اقدام ترامپ مخالف اصول تجارت آزاد و قواعد سازمان تجارت جهانی است. دولت آمریکا مدعی است که هدف این تعرفه‌ها «حفظ امنیت ملی و حمایت از تولید داخلی» است، اما کارشناسان هشدار می‌دهند که این سیاست، تجارت بین‌المللی را ابزاری برای فشارهای ژئوپلیتیک می‌کند، نه راهی برای توسعه اقتصادی یا بهبود تولید داخلی.
برای ایران، پیامدهای این فرمان می‌تواند سنگین باشد. اقتصاد کشور که هنوز با مشکلات ساختاری، بی‌ثباتی سیاست‌گذاری و کاهش سرمایه‌گذاری خارجی مواجه است، اکنون باید آثار منفی تعرفه‌های اضافی بر زنجیره تأمین و سرمایه‌گذاری خارجی را نیز مدیریت کند. بازار خودرو، با وابستگی به قطعات وارداتی و نیاز به فناوری‌های نوین، از جمله بخش‌هایی است که بیشترین آسیب را از این سیاست فشار اقتصادی خواهد دید.
در نهایت، این فرمان ترامپ را می‌توان نمادی از بازگشت به سیاست‌های یک‌جانبه‌گرایانه و فشار حداکثری در روابط اقتصادی بین‌المللی دانست ؛ رویکردی که نه تنها روابط ایران و آمریکا، بلکه کل معماری تجارت جهانی در بخش‌های حیاتی مانند صنعت خودرو را به آزمونی سخت کشانده است.