تحریریه پیشرانه 
پیشرانه – بازار خودروی ایران در نیمه اول سال ۱۴۰۵، نه با یک نوسان، بلکه با یک انفجار تمامعیار روبرو شده است. آمارهای تکاندهنده حکایت از آن دارد که طی کمتر از دو هفته، بهای خودروهای داخلی رشدی بین ۳۰۰ میلیون تا یک میلیارد تومان را تجربه کردهاند. ریشه این آتشفشان قیمتی در کجاست و چرا این روند تا این حد غیرطبیعی است؟
به گزارش پایگاه خبری پیشرانه ، رشد قیمتها در روزهای ، هیچ شباهتی به الگوهای مرسوم اقتصادی ندارد. وقتی قیمت یک خودروی تولید داخل در ۱۴ روز، معادل قیمت کل همان خودرو در سه سال پیش افزایش مییابد، به این معناست که منطق بازار از کار افتاده است. اصلیترین موتور محرک این وضعیت، انتظارات تورمی افسارگسیخته است. در واقع، خودرو دیگر نه یک وسیله نقلیه، بلکه یک سپر تورمی و ارز متحرک است. خریداران نه برای جابجایی در خیابان، بلکه برای فرار از سقوط ارزش داراییهای خود به این بازار هجوم میبرند.
تله عرضه و شوک ارزی
دلیل دوم این انفجار، محدودیت عرضه است. انسداد شریان ها ورودی و محاصره دریایی و اختلال در خطوط تولید عملاً ورودی بازار را به صفر نزدیک کرده است. وقتی عرضه قطرهچکانی با نوسانات شدید ارزی گره میخورد، نتیجهای جز پرواز قیمتها نخواهد داشت. بازار خودرو به شدت نسبت به نرخ دلار واکنش نشان میدهد و کوچکترین جهش در بازار غیررسمی ارز، بلافاصله در قیمتهای پیشنهادی فروشندگان خودرو حتی در مدلهای کاملاً داخلی تخلیه میشود.
چرا این روند غیرطبیعی است؟
غیرطبیعی بودن این روند در سرعت و عمق فاجعه نهفته است. در هیچ اقتصاد ثابتی، کالاها طی دو هفته چنین جهش عجیبی را تجربه نمیکنند. این اتفاق نشاندهنده یک گسست سیستمی است؛ به این معنا که بازار دیگر به دستورات، بخشنامهها و حتی اخبار درمانی واکنشی نشان نمیدهد. قیمتهای نجومی نشان میدهد که بازار به این باور رسیده که تولید فعلی کفاف نیاز را نمیدهد و واردات نیز همچنان در اسارت بوروکراسی و محدودیتهای ارزی است.
رکود تورمی و مرگ تقاضای واقعی
این موج صعودی، رفتار خریداران را به شکلی خطرناک تغییر داده است. از یک سو، تقاضای سفتهبازانه دلالان به شدت افزایش یافته و از سوی دیگر، خریداران واقعی ومصرفکننده نهایی به دلیل ناتوانی مطلق مالی، از بازار خارج شده و خرید خود را به آیندهای نامعلوم موکول کردهاند. نتیجه این وضعیت، رکود معاملاتی در عین گرانی فزاینده است؛ تناقضی که در آن قیمتها بالا میرود اما معاملهای صورت نمیگیرد.
زنگ خطر برای سیاست گذارن
آتشفشان قیمتها در بازار خودرو، زنگ خطری برای سیاستگذاران است. این روند غیرطبیعی، محصول مستقیم انسداد در واردات، ناتوانی در مدیریت زنجیره تأمین و تبدیل شدن خودرو به ابزار ذخیره ارزش است. اگر دولت و دستگاههای ذیربط نتوانند با ابزارهایی نظیر آزادسازی واقعی واردات و تثبیت نرخ ارز، این انتظارات تورمی را مهار کنند، چشمانداز بازار خودرو نه تنها مبهم، بلکه تاریک خواهد بود. ثبات از جاده مخصوص رخت بربسته و جای خود را به ابهامی داده است که برندهای جز دلالان ندارد. هر چند در میان تنش ها و تهدیدها نمی توان چشم امیدی به گره گشایی از سوی مسئولان داشت.
مطالب ویژه شما
نظر شما چیست؟